خانه / مطالب آموزشی / ترفند ها / اوبونتو چیست؟و کاربرد آن

اوبونتو چیست؟و کاربرد آن

اگر به لینوکس علاقه‌مند هستید یا چیزهایی در مورد اوبونتو (Ubuntu) شنیده‌اید و می‌خواهید در این مورد بیشتر بدانید، به اطلاع شما می‌رسانیم که این نوشته بهترین راهنما برای شروع به کار با لینوکس اوبونتو محسوب می‌شود. در این راهنما هر آن چه که برای کار با اوبونتو نیاز دارید را به زبانی ساده و روشن توضیح داده‌ایم.

اوبونتو یک سیستم‌عامل رایگان و متن-باز با میلیون‌ها کاربر است. اوبونتو همچنین یک ایدئولوژی، پروژه جمعی و مهم‌تر از همه یک جامعه به حساب می‌آید.

اگر به این نوشته علاقه‌مند شده‌اید، شاید یکی از دلایل آن این است که قصد دارید از سیستم‌های عامل پولی مانند ویندوز و مک‌اواس (MacOS) فاصله بگیرید. شاید قبلاً اوبونتو را نصب کرده‌اید و در مورد این که چطور باید با آن کار کنید تردیدهایی دارید. در هر حال شما بخش دشوار مسیر را قبلاً پشت سر گذاشته‌اید. شما احتمالاً تا کنون تمایل خود به یک چیز جدید را ابراز کرده‌اید و اینک زمان آن است که از این سفر لذت ببرید.

اوبونتو چیست؟

اوبونتو یک سیستم‌عامل رایگان دسکتاپ است. این سیستم‌عامل مبتنی بر لینوکس پروژه عظیمی محسوب می‌شود که میلیون‌ها انسان را در سراسر دنیا قادر ساخته رایانه‌های خود را به کمک یک سیستم‌عامل رایگان و متن-باز بر روی انواع مختلفی از دستگاه‌ها به راه بیندازند. لینوکس شکل‌ها و اندازه‌های مختلفی دارد و اوبونتو رایج‌ترین نسخه آن بر روی رایانه‌های دسکتاپ و لپ‌تاپ‌ها محسوب می‌شود.

اوبونتو علاوه بر این که رایگان است، آزاد نیز هست. برخلاف اغلب نرم‌افزارهای پولی (مانند ویندوز و مک‌اواس) نرم‌افزارهای رایگان و متن-باز امکان ویرایش کد را ارائه می‌کنند. می‌توان هر تعداد از نسخه‌های آن را روی سیستم نصب کرد و در صورت تمایل آن را مجدداً منتشر کرد. نیازی نیست که برای استفاده از چنین نرم‌افزارهایی هزینه پرداخت شود. از این رو اوبونتو نه تنها بدون پرداخت هزینه قابل استفاده است؛ بلکه می‌توانید به هر شکل که دوست دارید از آن استفاده کنید.

چگونه ممکن است اوبونتو رایگان باشد؟

ویندوز و مک‌اواس در سراسر دنیا بر روی رایانه‌های دسکتاپ سلطه یافته‌اند. شرکت‌های مایکروسافت و اپل این سیستم‌ها را توسعه داده‌اند و از فروش آن‌ها یا دستگاه‌هایی که از این نرم‌افزارها استفاده می‌کنند، سود کسب می‌کنند.

نرم‌افزارهای رایگان و متن-باز از مدل متفاوتی استفاده می‌کنند. این نوع نرم‌افزارها به وسیله توسعه‌دهندگان بسیار مختلفی در سراسر دنیا تولید می‌شوند. هر کس آزاد است که اجزای مختلف این سیستم‌ها را هر طور که دوست دارد کنار هم بچیند و هیچ شرکت منفردی نمی‌تواند کل این اکوسیستم را کنترل کند.

زمانی که فردی کرنل (هسته) لینوکس را به همراه نرم‌افزارهای ضروری برای یک تجربه مفید دسکتاپ کنار هم بسته‌بندی می‌کند، نتیجه نهایی سیستم‌عامل لینوکس یا توزیع لینوکس نامیده می‌شود. در سال 1993 فردی به نام مورداک (Murdock) پروژه‌ای را آغاز کرد که دقیقاً همین کار را انجام می‌داد و نام آن را به افتخار نامزدش Debra دبیان (Debian) گذاشت. این پروژه تست‌های نرم‌افزاری را پشت سر گذاشت و امکان دانلود آن برای افراد دیگر فراهم شد. دبیان در زمان کوتاهی تبدیل به یک جامعه عظیم شد.

یک دهه بعد در سال 2004 شرکتی به نام Canonical، اوبونتو را با استفاده از کد پروژه دبیان ایجاد کرد. از آنجا که این نرم‌افزار رایگان و متن-باز بود، کانونیکال نیز آزاد بود که چنین کاری بکند و حتی برای این کار مورد تشویق قرار گرفت. امروزه پروژه‌های زیادی بر اساس اوبونتو طراحی شده‌اند که از آن جمله جایگزین محبوب آن اِلِمِنتری‌او‌اس (Elementary OS) است.

اوبونتو یک واژه باستانی آفریقایی به معنی «انسانیت در برابر دیگران» است. همچنین معنی دیگر آن این است که «من به این خاطر من هستم که همگی ما چنین هویتی داریم».

وب‌سایت اوبونتو

اوبونتو آن قدر به پیش رفته که امروزه معنی مستتر در نام خود را به نمایش گذاشته است. هدف اولیه اوبونتو این بوده است که روح انسانیت و اجتماع را به دنیای رایانه‌ها وارد کند. این مسئله در حال حاضر که شرکت کانونیکال تمرکز خود را به سمت‌وسوی سازمانی برده است تا حدودی کاهش یافته است؛ اما کاربران اوبونتو همچنان باور عمیق خود به این که نرم‌افزار صرف‌نظر از تفاوت زبانی، معلولیت و یا سطح درآمد باید در دسترس همه باشد را حفظ کرده‌اند.

کانونیکال و جامعه اوبونتو

اوبونتو از سوی یک شرکت خصوصی به نام Canonical Ltd بنیان‌گذاری شده و مدیریت می‌شود. کانونیکال در سال 2004 توسط یک کارآفرین اهل آفریقای جنوبی به نام مارک شاتل‌ورث (Mark Shuttleworth) بنیان‌گذاری و تأمین مالی شده است. شاتل‌ورث به جز اوبونتو به خاطر فروش میلیونی یکی از شرکت‌هایش به VeriSign و همچنین بعدتر به خاطر بازدید از ایستگاه بین‌المللی فضایی نیز مشهور است.

کانونیکال در قالب دریافت هزینه به شرکت‌هایی که از اوبونتو استفاده می‌کنند، پشتیبانی تجاری ارائه می‌دهد. این درآمد در مسیر توسعه مداوم اوبونتو صرف می‌شود. دفتر اصلی کانونیکال در لندن قرار دارد؛ اما دفاتر کوچکی در کانادا، تایوان و ایالات‌متحده نیز دارد.

نقش کانونیکال به صورت زیر است:

  • انتشار نسخه‌های جدید اوبونتو هر شش ماه یک‌بار
  • هماهنگی موارد امنیتی
  • میزبانی سرورهای جامعه آنلاین اوبونتو

کانونیکال ابزارها و خدمات مدیریت ابری مختلفی را ارائه می‌کند. این موارد تأثیری بر نسخه دسکتاپ اوبونتو ندارند؛ اما این کار، افراد و شرکت‌هایی که از اوبونتو بر روی سرورهای خود استفاده می‌کنند را منتفع می‌سازد.

همان طور که قبلاً اشاره کردیم، کانونیکال نقشی در ایجاد یا نگه‌داری اغلب نرم‌افزارهایی که در اوبونتو مورد استفاده قرار می‌گیرند، ندارد. این موارد در اختیار جامعه وسیع‌تر FOSS هستند. این تنها موردی نیست که کانونیکال از افرادی غیر از کارکنان خود بهره می‌برد. افراد مختلف در سراسر دنیا به طور رایگان وقت و مهارتشان را در موارد زیر در اختیار اوبونتو قرار می‌دهند:

اوبونتو و لینوکس

اوبونتو محبوب‌ترین سیستم‌عامل دسکتاپ مبتنی بر لینوکس است. ممکن است بپرسید لینوکس چیست؟ لینوکس یک کرنل (هسته) است که اجزای اصلی هر سیستم‌عامل را تشکیل می‌دهد و برای نرم‌افزارهای مختلف امکان تعامل با سخت‌افزار رایانه را فراهم می‌کند. کرنل خود به تنهایی یک سیستم‌عامل محسوب نمی‌شود بلکه مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های رایانه است که امکان ارتباط بین برنامه‌های نرم‌افزاری و پردازش داده در سطح سخت‌افزاری را ایجاد می‌کند.

کرنل لینوکس در بسیاری از سیستم‌های عامل رایگان و متن-باز مانند اوبونتو استفاده می‌شود و تحت پروانه GNU General Public منتشر شده است. دلیل نام‌گذاری آن به صورت لینوکس آن است که توسط لینوس تروالدز (Linus Torvalds)، برنامه‌نویس فنلاندی در سال 1991 خلق شده است.

برخلاف باور عامه:

  • لینوکس یک شرکت نیست؛
  • هیچ کس مالک لینوکس نیست؛
  • لینوکس یک هسته است و یک سیستم‌عامل کامل نیست.

یک سیستم‌عامل لینوکسی، علاوه بر کرنل لینوکس، به یک سرور نمایش، سرور صوتی، محیط دسکتاپ و اجزای بسیار زیادی دیگر نیز نیاز دارد تا بتواند تجربه کاربری کاملی را فراهم سازد. همانند سیستم‌های عامل تجاری، در لینوکس نیز لازم نیست بدانید که هر یک از این اجزا دقیقاً چه هستند. اوبونتو این موارد را برای شما انتخاب کرده است و همه آن‌ها را به صورت یک رابط کاربری کامل بسته‌بندی نموده است.

چرا باید از لینوکس استفاده کنیم؟

دلایل بسیار زیادی برای استفاده از اوبونتو وجود دارند؛ اما برخی از مهم‌ترین آن‌ها را در ادامه فهرست کرده‌ایم:

  • رایگان و متن‌باز است؛ کد مشترک، تلاش‌های مشترک، مفاهیم مشترک، بدون هیچ هزینه‌ای.
  • استفاده، بررسی و نصب آن آسان است: لازم نیست تجربه زیادی داشته باشید؛
  • اوبونتو زیبا، شیک و هنرمندانه است: در این خصوص باید بیشتر با محیط دسکتاپ گنوم آشنا شوید.
  • پایدار و سریع است: در اغلب رایانه‌های مدرن در کمتر از یک دقیقه لود می‌شود؛
  • ویروس عمده‌ای ندارد: اوبونتو در برابر ویروس‌های ویندوزی که موجب از کار افتادن سیستم می‌شوند، ایمن است. در اوبونتو با صفحه آبی مرگ خداحافظی می‌کنید؛
  • به‌روز است: کانونیکال نسخه‌های جدیدی از اوبونتو را هر شش ماه یک‌بار منتشر می‌کند و به‌روزرسانی‌های عادی نیز به طور رایگان در دسترس هستند؛
  • پشتیبانی می‌شود: هر نوع پشتیبانی و راهنمایی که در مورد اوبونتو بخواهید، از سوی جامعه جهانی FOSS و کانونیکال ارائه می‌شود؛
  • در میان سیستم‌های عامل لینوکسی، اوبونتو بیشترین پشتیبانی را دارد.

انتشار نسخه‌های مختلف اوبونتو

هر سیستم‌عاملی از رویکردهای متفاوتی برای شماره‌گذاری نسخه‌های مختلف و ایجاد نام‌های کد بهره می‌گیرد. روش اوبونتو در این خصوص ممکن است در نگاه نخست عجیب به نظر برسد؛ اما در حقیقت بسیار ساده است.

شماره‌های نسخه

کانونیکال نسخه‌های جدید اوبونتو را هر شش ماه یک‌بار و در ماه‌های آوریل و اکتبر منتشر می‌کند. هر نسخه اوبونتو یک شماره خاص دارد که شامل سال و ماه انتشار آن است. برای مثال در این نوشته آخرین نسخه از اوبونتو تا لحظه نگارش مطلب یعنی 17.10 بررسی شده که در اکتبر سال 2017 منتشر شده است. نسخه زمان‌بندی‌شده بعدی برای انتشار به نام 18.04 در آوریل سال 2018 است. نسخه بعدتر از آن به نام 18.10 در اکتبر 2018 منتشر خواهد شد و به همین ترتیب ادامه می‌یابد.

نام‌های کد

علاوه بر شماره‌های نسخه، انتشار نسخه‌های مختلف اوبونتو دارای نام‌های کد هستند که در آن‌ها از نام یک حیوان و یک صفت استفاده شده است. این دو کلمه هر دو با یک حرف الفبا آغاز می‌شوند و به ترتیب این حروف هر بار به حرف بعدی عوض می‌شوند. نام‌های کد برای اوبونتو 17.10 کفتار هنرمند (Artful Aardvark) است. این نسخه پس از نسخه 17.04 یعنی موش هیجان‌زده (Zesty Zapus) ارائه شده است که بدین ترتیب حروف الفبا به پایان رسیده است.

سه نسخه اول اوبونتو Warty Warthog (4.10)، Hoary Hedgehog (5.04) و Breezy Badger (5.10) نام داشتند که از همان الگوی پیروی می‌کردند؛ اما هنوز ترتیب نداشتند. با انتشار نسخه Dapper Drake (6.06) همه چیز تغییر یافت. نام‌های کد اوبونتو از آن به بعد همیشه به ترتیب حروف الفبا تغییر یافته است. بدین ترتیب با توجه به این که اولین نسخه با A شروع نشده بود، این اولین نسخه‌ای است که با حرف A شروع می‌شود.

بنابراین اگر دیدید که برخی از علاقه‌مندان اوبونتو گرد هم آمده‌اند و در مورد حیوانات مختلف صحبت می‌کنند، مطمئن باشید که صحبت آن‌ها ربطی به نگهداری از حیوانات ندارد؛ بلکه به نسخه‌های قبلی از سیستم‌عامل اوبونتو اشاره می‌کنند.

انتشار نسخه‌های با پشتیبانی بلندمدت

یکی از ویژگی‌های عالی اوبونتو این است که در قاب زمانی سازمان ‌یافته‌ای پشتیبانی می‌شود. نسخه‌های جدید از این سیستم‌عامل هر شش ماه یک‌بار منتشر می‌شوند و به مدت 18 ماه از سوی کانونیکال پشتیبانی دریافت می‌کنند. این نسخه‌ها به نام نسخه‌های نرمال نامیده می‌شوند.

علاوه بر نسخه‌های نرمال، کانونیکال نسخه‌هایی با پشتیبانی بلندمدت (LTS) را نیز منتشر کرده است. این نسخه‌ها تقریباً هر دو سال یک بار منتشر می‌شوند و تا سال‌ها مورد پشتیبانی کانونیکال هستند. نسخه بعدی از این دست، اوبونتو 18.04 است که نسخه‌ای با پشتیبانی بلندمدت است. نسخه کنونی بلندمدت، نسخه 16.04 است.

آشنایی با اوبونتو

اگر می‌خواهید از اوبونتو استفاده کنید، این کار اینک از هر زمان دیگری آسان‌تر است. روش‌های مختلفی برای انجام این کار وجود دارند. نخست راحت‌ترین گزینه را بررسی می‌کنیم.

خرید رایانه‌ای که به همراه اوبونتو عرضه می‌شود

تنها تعداد اندکی از رایانه‌های شخصی هستند که اوبونتو را اجرا می‌کنند. دلیل عمده این مسئله آن است که رایانه‌هایی که اوبونتو را اجرا کنند در بازار وجود ندارند. به هر فروشگاه بزرگ رایانه که سر بزنید رایانه‌های ویندوزی یا رایانه‌هایی با سیستم‌عامل مک‌اواس می‌فروشد.

اما بازار آنلاین فروش رایانه تا حدودی متفاوت است. شرکت‌های زیادی هستند که رایانه‌هایی را به همراه نسخه نصب شده سیستم‌عامل اوبونتو به فروش می‌رسانند. کافی است فروشگاه مناسب خود را بیابید.

اگر کاربر متبحری در زمینه رایانه به حساب نمی‌آیید، این امن‌ترین مسیر استفاده از اوبونتو است. رایانه‌ای که خریداری کردید به درب خانه‌تان آورده می‌شود و کافی است بسته‌بندی آن را باز کنید و شروع به استفاده از رایانه به همراه سیستم‌عامل اوبونتو بکنید.

از سوی دیگر ممکن است بخواهید در پول خود صرفه‌جویی کنید و اوبونتو را بر روی رایانه‌ای که هم‌اینک دارید نصب نمایید. اگر مشکلی در نصب نرم‌افزارهای مختلف ندارید، در این صورت این فرایند ساده‌تر از آن چیزی خواهد بود که تصور می‌کنید.

نصب اوبونتو بر روی رایانه کنونی

سه روش عمده برای نصب اوبونتو بر روی رایانه وجود دارد:

  1. تعویض سیستم‌عامل کنونی با اوبونتو
  2. نصب اوبونتو در کنار سیستم‌عامل کنونی
  3. اجرای اوبونتو از روی یک حافظه یواس‌بی

تعویض سیستم‌عامل کنونی سریع‌ترین و هموارترین مسیر است؛ هر چند انجام این کار نیازمند اندیشیدن تمهیدات لازم برای ترک سیستم‌عامل قدیمی است.

علاوه بر آن می‌توانید اوبونتو را در کنار سیستم‌عامل کنونی نیز نصب کنید. این گزینه به نصب بوت دوگانه نیز مشهور است و در این حالت اوبونتو در کنار ویندوز یا مک‌اواس بر روی رایانه نصب می‌شود. هر زمان که رایانه کار خود را آغاز می‌کند، می‌توانید انتخاب کنید که از کدام سیستم‌عامل می‌خواهید استفاده کنید.

اگر آمادگی چنین حرکت‌های سریعی را ندارید، می‌توانید اوبونتو را از روی حافظه یواس‌بی نیز اجرا کنید. این نصب نیازمند کمترین تغییرات در رایانه شما هست؛ اما احتمالاً بر سرعت و عملکرد اوبونتو تأثیر منفی خواهد داشت. البته برخی سیستم‌عامل‌های جایگزین اوبونتو وجود دارند که برای اجرا از روی یواس‌بی گزینه بهتری محسوب می‌شوند.

آغاز کار با اوبونتو

زمانی که نخستین بار وارد اوبونتو شوید، صفحه‌ای را خواهید دید که شبیه تصویر زیر است:

این دسکتاپ اوبونتو است. با این که کانونیکال برخی عناصر مخصوص خود را وارد این دسکتاپ کرده است؛ ولی در اصل این دسکتاپ اختصاصی به اوبونتو ندارد و محیط دسکتاپ گنوم (GNOME) نام دارد.

گنوم چیست؟

گنوم یک محیط دسکتاپ است که برای سیستم‌عامل‌های رایگان و متن- باز عرضه شده است. این محیط از پروژه GNU منشأ یافته است که بیش از سه دهه است نرم‌افزارهای رایگان را در اختیار دنیا قرار می‌دهد.

همان طور که اوبونتو از کرنل لینوکس برای ایجاد ارتباط با سخت‌افزار رایانه استفاده کرده، از گنوم نیز برای ارائه رابط کاربری ساده‌ای بر روی صفحه نمایش استفاده می‌کند. پنل نشان‌دهنده زمان، لانچری که برنامه‌ها را باز می‌کند و صفحه مرور که نشان‌دهنده پنجره‌های باز است، همگی بخشی از گنوم هستند.

درباره ی ادمین سایت

همچنین ببینید

Power supply چیست و قطعات تشکیل دهنده آن

این قطعه در رایانه وظیفه برق رسانی به اجزای دیگر را به عهده دارد. بنابراین …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *